เมื่อคลินิกไม่มี DPO หรือขาดโครงสร้างการกำกับดูแลข้อมูลที่ชัดเจน ความเสี่ยงจะลุกลามและสร้างความเสียหายผ่าน 4 มิติหลัก ดังต่อไปนี้:

1. การจัดการคำขอใช้สิทธิของคนไข้ที่ผิดพลาด

ตามกฎหมาย PDPA คนไข้มีสิทธิเข้าถึง ขอสำเนา แก้ไข คัดค้าน หรือขอให้ลบข้อมูลส่วนบุคคลของตนเองได้ หากคลินิกไม่มี DPO มักจะเกิดปัญหา “ไม่มีผู้รับผิดชอบหรือผู้มีอำนาจตัดสินใจ” ส่งผลให้:

• การตอบสนองต่อคำขอของคนไข้ล่าช้าเกินกว่าระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด
• การให้ข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน หรือในทางกลับกัน อาจพลั้งเผลอให้ข้อมูลที่เข้าข่ายละเมิดความเป็นส่วนตัวของผู้อื่น
• ไม่มีขั้นตอนการจัดเก็บหลักฐานการใช้สิทธิที่ถูกต้องเพื่อรองรับการตรวจสอบ

2. วิกฤตการณ์เมื่อเกิดเหตุละเมิดข้อมูล (Data Breach)

เมื่อเกิดเหตุการณ์ข้อมูลรั่วไหล เช่น ระบบฐานข้อมูลโดนแฮก เอกสารเวชระเบียนสูญหาย หรือพนักงานส่งข้อมูลคนไข้ผิดกลุ่ม กฎหมายกำหนดให้ต้องแจ้งเหตุต่อสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลภายใน 72 ชั่วโมง การไม่มี DPO จะทำให้คลินิกตกอยู่ในภาวะสุญญากาศ:

• ไม่สามารถประเมินได้ว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเข้าข่าย “เหตุละเมิดที่ต้องรายงาน” ตามกฎหมายหรือไม่
• ขาดผู้รวบรวมข้อเท็จจริงและหลักฐานเพื่อรายงานสถานการณ์อย่างเป็นระบบ
• การสื่อสารภายในและภายนอกองค์กรติดขัด จนทำให้จากเหตุการณ์ขนาดเล็กกลายเป็นประเด็นความขัดแย้งในสังคม

3. ขาดกลไกการตรวจสอบภายใน (Compliance Gap)

DPO มีหน้าที่สำคัญในการตั้งคำถามเชิงรุกเพื่อปิดช่องโหว่ทางกฎหมาย เช่น “สิทธิ์การเข้าถึงเวชระเบียนของพนักงานตำแหน่งนี้จำเป็นหรือไม่?” หรือ “การนำภาพ Before/After ของคนไข้ไปโพสต์ลงโซเชียลมีเดียมีฐานกฎหมายรองรับที่ถูกต้องและได้รับความยินยอมยินยอมจริงหรือไม่?” การไม่มี DPO จะทำให้คลินิกขาดการตรวจสอบภายใน จนกลายเป็นช่องโหว่ขนาดใหญ่ที่นำไปสู่การฟ้องร้องได้ง่าย

4. ความเสียหายต่อชื่อเสียงและความเชื่อมั่นของสถานพยาบาล

คนไข้มอบข้อมูลอาการป่วย ประวัติการรักษา โรคประจำตัว หรือภาพถ่ายร่างกายให้แก่คลินิกด้วยความไว้วางใจขั้นสูงสุด หากข้อมูลเหล่านี้หลุดรอด หรือถูกนำไปจัดการอย่างไม่เป็นมืออาชีพ ความเสียหายด้านชื่อเสียงที่เกิดขึ้นอาจรุนแรงและส่งผลกระทบต่อรายได้ของธุรกิจในระยะยาว ซึ่งมีมูลค่าสูงกว่าค่าปรับทางกฎหมายหลายเท่าตัว